الشيخ عباس القمي ( مترجم : علامه شعرانى )
16
نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي )
( 1 ) و كتاب « المناقب » لرشيد الدين محمد بن على بن شهر آشوب سروى مازندرانى متوفّى به « حلب » در سال 588 و مدفون در جبل « جوشن » نزد مقام ، معروف به مشهد السقط ، و « روضة الواعظين » از ابى على محمد بن حسن بن على فارسى معروف به فتال نيشابورى از مشايخ ابن شهر آشوب . و « مثير الاحزان » لنجم الدين جعفر بن محمد حلّى معروف به « ابن نما » از مشايخ علّامه حلّى - رحمهما اللّه - و « كامل بهايى في السّقيفه » از عماد الدين حسن بن على بن محمد طبرى ، معاصر محقّق و علّامه و اين كتاب را براى بهاء الدين محمد بن شمس الدين جوينى معروف به صاحب ديوان تأليف كرد و به سال 765 از تأليف آن فارغ شد . و « روضة الصفا في سيرة الانبياء و الملوك و الخلفاء » از محمد بن خاوند شاه متوفّى به سال 903 . و « تسلية المجالس » لمحمد بن ابى طالب حسينى حائرى . و غير اينها از كتب مقاتل . و از اين كتاب اخير به توسط عاشر بحار نقل مىكنم . و از « مقتل هشام بن سائب كلبى » به توسّط « تذكره سبط » و « تاريخ طبرى » ، و از « مقتل ابى مخنف » به توسّط طبرى . ( 2 ) و از سيد ابن طاوس تعبير مىكنم به سيد و از ابن اثير به جزرى و از محمد بن جرير طبرى به طبرى و از ابى مخنف به ازدى تا مردم گمان نبرند از اين مقتل معروف به ابى مخنف كه با عاشر بحار به طبع رسيده است آن را نقل كردهام ؛ چون نزد من ثابت و محقّق گرديده است كه اين مقتل از آن ابى مخنف معروف و يا مورّخ معتبر ديگرى نيست و چيزى كه در آن مقتل يافت شود و ديگرى نقل نكرده باشد اعتماد را نشايد . اما ابو مخنف لوط بن يحيى بن سعيد بن مخنف ازدى غامدى از بزرگان اصحاب خبر بود و كتب بسيار تأليف كرد و در سير از جمله كتاب « مقتل الحسين » كه علما از آنها بسيار نقل كنند و اكثر بلكه اجلّ منقولات تاريخ طبرى در مقتل از ابى مخنف گرفته شده است و هر كس اين مقتل معروف را با آنچه طبرى نقل كرده است مقابله و تأمل كند داند كه اين مقتل از وى نيست . و من اين كتاب را مرتّب كردم بر چند باب و يك خاتمه . و مقدّمهاى پيش از ابواب كتاب آوردم و آن را ناميدم « نفس المهموم في مصيبة سيدنا الحسين المظلوم » - عليه صلوات اللّه الملك الحىّ القيّوم - و اسأل اللّه ان يوفّقنى لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه و ما توفيقي الّا باللّه عليه توكّلت و إليه أنيب .